Файдалы һәм күңелле ял

Җәйге каникул – кызлар һәм малайлар өчен яңа танышулар, ачышлар һәм онытылмаслык тәэссоратлар чоры ул. Район авыл биләмәләрендә балаларга күңелсезләнеп утырырга туры килми: биредә ихата мәйданчыклары үз эшен дәвам итә, анда һәр көн кызыклы вакыйгалар, иҗат, уеннар һәм аралашу бүләк итә.

Июль аеның бер көнендә район мәдәният сараенда программа иртәнге зарядкадан башланды. Аннан соң балалар табышмаклар чиште, тәмен татып карап, нинди эчемлек булуын әйтте, капчыкта йөгерүдә ярышты һәм аркан тартуда көч сынашты. Шатлыклы тавышлар, спорт дәрте һәм бер-береңә булышу бу көнне онытылмаслык итте.

Икенче көнне “Җәйге кәеф” иҗат остаханәсе үз куллары белән матурлык тудырырга яраткан балаларны берләштерде. Төсле кәгазьдән, картоннан һәм декоратив материаллардан чагу эшләнмәләр барлыкка килде. Һәр эш үзенчәлекле һәм кабатланмас булды.

Ихата уеннары көне аерым кызыксыну уятты. Оештыручылар балаларга телефоннарын читкә куеп торырга һәм кайчандыр һәр укучыга таныш булган күңелле уеннарны искә төшерергә тәкъдим итте. “Ватык телефон” бер сүзнең никадәр үзгәрергә мөмкин булуын күрсәтте. “Кайнар бәрәңге” уенында барысы да реакция тизлегеннән торды, ә “Ашарга яраклы – яраксыз” уенында катнашучыларга тиз генә җавап бирергә кирәк иде. Гади кагыйдәләр, балаларның ихлас көлүе күп еллар элек барлыкка килгән уеннарның әле дә бик кызыклы булуын күрсәтте.

Уеннардан соң балалар пикник ясады. Берәүләр саф һавада ял иткән арада, икенчеләр аквагримга чиратка тезелде. Берничә минутта балаларның йөзендә чагу бизәкләр, хайваннар һәм әкият геройлары сурәтләре пәйда булды.

Биредә күңел ачу һәрчак файдалы шөгыльләр белән кушылып бара. “Хәвефсез җәй” викторинасында катнашучылар каникул вакытында очрарга ихтимал хәлләрне тикшерде. Урманда адашсаң, нишләргә? Юл аша ничек хәвефсез чыгарга һәм көтелмәгән хәлдә ни өчен тынычлык саклау мөһим? Алып баручылар белән бергә балалар шушы һәм башка сорауларга җаваплар эзләде һәм биремнәр ярдәмендә күнекмәләрен ныгытты.

Чуртан авылы китапханәсендә дә балалар өчен бай эчтәлекле программа каралган. Рус халык әкиятләренә багышланган әдәби сәгать кечкенәдән күңелгә якын дөньяга сәяхәт булды. “Әкияттә кунакта” дип аталган китап күргәзмәсе яшь китап укучыларны төрле әсәрләр белән таныштырды, ә мультимедиа презентациясе билгеле персонажларның килеп чыгу тарихы һәм халык иҗатының үзенчәлекләре турында сөйләде. “Бүре һәм җиде кәҗә бәрәне”, “Теремок” әкиятләрен карау балаларга гади һәм шул ук вакытта мөһим булган сыйфатлар – бер-береңә ярдәмләшү, намуслылык һәм мәрхәмәтлелек турында хәтергә төшерде. Очрашу ахырында викторина оештырылды, анда балалар хәтта иң катлаулы сорауларга ышанычлы җавап бирде.

“Русия – Туган илем минем!” патриотик квесты тагын бер вакыйгага әйләнде. Биремнәрне үтәп, балалар дәүләт символларын, истәлекле даталарны һәм ил тарихында эз калдырган кешеләрнең исемнәрен искә төшерде. Һәр бирем белем генә түгел, ә бергәләп карарлар кабул итә һәм иптәшләреңә ярдәмләшә белүне дә таләп итте.

Яшьтәшләр арасындагы мөнәсәбәтләр темасы да игътибарсыз калмады. Психологик тренинг вакытында сүз буллинг, ихтирам итү һәм шәхси чикләр турында барды. Үсмерләр бәхәсләрнең сәбәпләрен тикшерде, гаепсез шаяртуны мәсхәрәләп көлүдән аерырга өйрәнде, янәшәдә кемне дә булса кыерсытканда ни өчен битараф калырга ярамаганлыгы турында сөйләштеләр. Бергәләп бәхәсле ситуацияләрне тыныч хәл итү юлларын эзләделәр һәм үзара ихтирам бер-береңне ишетә белүдән башлана дигән нәтиҗә ясадылар.

Шундый һәр көн артында ниндидер яңа җиңү, беренче кул эше, табылган җавап яки танышу тора. Иҗатка, китап укуга һәм аралашуга урын булган каникул нәкъ шундый вакыйгалардан туплана да.

Е. ИШМӨХӘММӘТОВА.

Район мәдәният сарае һәм Чуртан авылы китапханәсе фотосы.